Haak om Leeuwarden

Projectinformatie

Project Haak om Leeuwarden
Locatie Leeuwarden
Opdrachtgever ProRail / Provincie Friesland
Hoofdaannemer Grutte Fier v.o.f. (Mobilis, Van Gelder, Friso Civiel en Oosterhof-Holman) / MNO Vervat
Jaar 2012-2013

Rijkswaterstaat en Provincie Friesland realiseren de Haak om Leeuwarden, een nieuwe rijksweg van circa 12 kilometer aan de west- en zuidkant van de Friese hoofdstad. Duurzaamheid en samenwerking staan hierbij centraal. Voorbij Funderingstechniek heeft van aannemerscombinatie Grutte Fier en later ook van MNO Vervat, Cofra en BAM opdracht gekregen om polderconstructies aan te brengen en doet dat door middel van foliewanden. De foliewand-methode wordt voor het eerst toegepast in een infrastructureel project.

Haak om Leeuwarden is onderdeel van het programma Vrij-Baan waarmee Rijkswaterstaat, Provincie Friesland en Gemeente Leeuwarden de bereikbaarheid van de stad willen verbeteren. De weg krijgt 2x2 rijstroken en verbindt de A31 bij Marsum ten westen van Leeuwarden met de N31 bij Hemriksein (Wâldwei) en de A32 ten zuiden van de stad.

Haak om Leeuwarden Midden en de Westelijke invalsweg

Het middendeel van de nieuwe rijksweg en de Westelijke invalsweg (een verbindingsweg tussen de stad en de Haak) worden gerealiseerd door Grutte Fier; een samenwerking tussen Mobilis, Van Gelder, Friso Civiel en Oosterhof Holman. Haak om Leeuwarden Midden omvat o.a. het ontwerpen en bouwen van circa 1 kilometer verdiepte autoweg (N31), de aansluiting van de autoweg op de provinciale en gemeentelijke wegen en twee spooronderdoorgangen. Het projectdeel Westelijke invalsweg omvat het ontwerpen en bouwen van drie spoorkruisingen en aansluitende gemeentelijke wegen.

Polderconstructie

In tenderfase heeft Grutte Fier bepaald dat er voor de bouw van vier van de vijf spooronderdoorgangen zogenaamde polderconstructies moeten worden aangebracht. Er zijn hiervoor diverse opties in overweging genomen, zoals het installeren van damwand en Mixed-In-Place-wanden. Uiteindelijk heeft de combinatie gekozen voor het door ons aangeboden alternatief, namelijk verticale foliewanden.

Foliewand

Een verticale foliewand bestaat uit 2,5 meter brede en 2 millimeter dikke panelen van hogedichtheidpolyetheen (HDPE). De panelen worden door middel van sloten aan elkaar verbonden. Hieronder zijn enkele eigenschappen van foliewand opgesomd.

  • Goede afdichting: Een foliewand heeft slechts om de 2,5 meter voegen die ook nog volledig worden afgedicht met een zogenaamd zwelkoord dat door de sloten wordt gevoerd. 
  • Hoge productie: De productiesnelheid van foliewand ligt relatief hoog
  • Flexibiliteit: Bij vormverandering van de ondergrond zal het vijf millimeter dikke slotprofiel niet loslaten, maar de folie uitrekken zonder te scheuren .
  • Duurzaamheid: Een foliewandconstructie is een duurzame oplossing. HDPE is namelijk een restproduct en heeft een levensduur van honderd jaar.

 
Uitvoering

In opdracht van Grutte Fier installeren we in totaal ongeveer 1.300 strekkende meter foliewand. Dit doen we met behulp van drie stellingen. De eerste boort gaten voor het intrillen van de bint dat wordt gebruikt om de sleuf te maken, de tweede stelling maakt de bentonietsleuf en de derde drukt de 10 tot 15 meter lange foliewandpanelen de sleuf in. De exacte paneellengte is afhankelijk van de diepte van het watervoerende pakket. Ze komen in elk geval circa 10 centimeter in de waterdichte klei- of leemlaag te zitten. Op deze manier ontstaat een zogenaamde polderconstructie.

De Haak om Leeuwarden en de Westelijke invalsweg worden ter plaatse van de spoorwegkruisingen verdiept aangelegd. Daarom moet de waterstand permanent worden verlaagd. Dankzij de polderconstructie met foliewanden kan het waterpeil circa vier meter lager worden gebracht dan het peil in de omgeving.

Een ander voordeel van de constructie is dat de hoeveelheid te lozen zout water wordt geminimaliseerd. Op de plek waar de Westelijke invalsweg wordt aangelegd lag vroeger namelijk de oude Middelsee, waardoor het zoutgehalte van het grondwater meer dan dertig keer hoger ligt dan normaal. De grondwaterstromingen moeten daarom zoveel mogelijk worden beperkt.

Aquaduct Rijksweg 31 (aanvullende opdracht) 

In navolging op bovenstaande opdracht heeft Voorbij Funderingstechniek nog een foliescherm aangenomen. Ditmaal van MNO Vervat voor een Aquaduct in Rijksweg 31 wat ook onderdeel is van de Haak om Leeuwarden. Het werk omvat het leveren en aanbrengen van circa 800 strekkende meter.

Mixed in Place wand en cement bentonietwand (aanvullende opdrachten)

In opdracht van Cofra installeren we foliewand in een Mixed in Place wand. Het gaat hier om 23 schermen van elk 19 strekkende meter. Op het werk van MNO installeert Voorbij in opdracht van BAM ook 4 folieschermen van 10 strekkende meter. Dit keer worden de bijna 22 meter lange panelen in een cement bentonietwand geplaatst.

Planning

We zijn in december 2012 begonnen met de installatie van de foliewanden voor de spooronderdoorgangen. Volgens planning zijn we hier tot en met het tweede kwartaal van 2013 mee bezig.  De aanvullende opdrachten voor Cofra en BAM worden respectievelijk in mei-juni en juli uitgevoerd. In de zomer zal combinatie Grutte Fier de onderdoorgangen in twee buitendienststellingen van 72 uur plaatsen. Na de bouwvak starten we met de foliewand voor MNO Vervat. Haak om Leeuwarden wordt eind 2014 opgeleverd.