Prefab werkpaard van de funderingstechniek

Een beetje funderingspaal wordt tegenwoordig in de grond gevormd. Een buis gaat de grond in, er wordt wapening in gehangen, de zaak wordt volgestort met beton, waarna de buis weer omhoog wordt getrokken.

Er zijn tientalle varianten op dit thema. Elk met hun eigen voor- en nadelen. Wat ze gemeen hebben, is dat alle ingrediënten pas op de bouwplaats worden samengevoegd tot een paal.

Zo niet de prefab paal. Die wordt in een fabriek gemaakt, naar de bouwplaats vervoerd en met grof geweld de grond in geslagen. Het is het onvervalste werkpaard van de funderingstechniek. Naoorlogs Amsterdam werd er compleet op neergezet. Wijken als Osdorp, Slotervaart en de Bijlmermeer zouden jammerlijk wegzakken zonder de prefab paal.

Aan de Siciliëweg in het Westelijk Havengebied staat een grote fabriek waar Voorbij dagelijks palen maakt. Dikke, dunne, lange en korte. De hoofdbestanddelen zijn beton en een beetje staal.

Dat staal, de wapening, is vooral nodig om de paal op de bouwplaats te krijgen zonder dat hij doormidden breekt. Want hoe zwaar de gebouwen ook mogen zijn die zo’n paal moeiteloos draagt, wie hem onachtzaam aan de twee uiteinden beetpakt heeft zo maar ineens twee halve palen in handen.

Beton kan namelijk heel goed drukkrachten opvangen, maar bezwijkt al snel als er aan wordt getrokken. Staal kan juist heel goed tegen trekkrachten.

Zit een paal eenmaal in de grond, dan treedt er meestal nauwelijks nog trek op. Zeker de helft van het staal is dan overbodig. Maar zie het er dan nog maar uit te krijgen. Ook dat is een reden waarom in de grond gevormde palen ontwikkeld zijn. Bij gebruik daarvan kan men efficiënter met materialen omgaan.

Maar ondanks die inherente verspilling zijn er weinig paaltypen die kunnen wedijveren met de prefab paal.

Als een bouwlocatie goed bereikbaar is en er niet teveel gebouwen in de directe omgeving staan die last hebben van de trillingen of de herrie, wint de prefab paal het van al zijn concurrenten.

Wie door de reusachtige palenhal van Voorbij loopt begrijpt waarom. Ze hebben de fabricage van palen tot grote hoogte geperfectioneerd. Met een ploeg van twintig man maken ze dagelijks 3500 strekkende meter heipaal. Onbemande treintjes
die langs het plafond scheren, voeren verse cement aan.

Voorbij bakt zelfs extra drukkrachten in de heipalen. Dat gebeurt door heel hard aan het wapeningsstaal te trekken als de verse
mortel in de mal wordt gekieperd. De spankracht tot wel 11,5 ton wordt opgesloten bij het uitharden van het beton.

Door die extra drukkracht is de paal in staat meer trekkrachten op te nemen. Net zoals een stapel losse houten blokken zich goed laat verplaatsen wanneer je ze heel hard samenklemt tussen twee handen.

Bron: Het Parool 29-10-2008